Α

• Αγοραφοβία: Αίτια, Συμπτώματα και Αντιμετώπιση

  Σύμφωνα με το DSM-5, η αγοραφοβία είναι μια αγχώδης διαταραχή που χαρακτηρίζεται από έντονο φόβο ή άγχος που πυροδοτείται από την πραγματική ή αναμενόμενη έκθεση σε ένα ευρύ φάσμα καταστάσεων. Παρά την κοινή πεποίθηση ότι αφορά μόνο τον φόβο για τους ανοιχτούς χώρους, στην πραγματικότητα πρόκειται για τον φόβο του ατόμου ότι μπορεί να εγκλωβιστεί σε ένα μέρος όπου η διαφυγή θα είναι δύσκολη ή η βοήθεια δεν θα είναι διαθέσιμη σε περίπτωση που εκδηλώσει συμπτώματα πανικού ή άλλα δυσάρεστα συμπτώματα. Η διαταραχή αυτή συχνά οδηγεί σε συμπεριφορές αποφυγής, όπου το άτομο περιορίζει τις μετακινήσεις του ή απαιτεί τη συνοδεία ενός έμπιστου προσώπου για να εξέλθει από το σπίτι. Αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να περιορίσει δραματικά τη λειτουργικότητα και την κοινωνική ζωή του ατόμου.

• Άγχος: Συμπτώματα, αιτίες και αντιμετώπιση

  Σύμφωνα με το DSM-5, το άγχος είναι μια φυσιολογική και απαραίτητη ανθρώπινη αντίδραση σε καταστάσεις που εκλαμβάνονται ως απειλητικές ή προκλητικές. Χαρακτηρίζεται από συναισθήματα έντασης, ανησυχίας και σωματικές αλλαγές, όπως αυξημένη αρτηριακή πίεση ή γρήγορο καρδιακό ρυθμό (ταχυκαρδία). Διαφέρει από τον φόβο, καθώς σχετίζεται με την ανησυχία για αβέβαιες μελλοντικές απειλές και όχι για άμεσο κίνδυνο. Έχει προσαρμοστικές λειτουργίες, όπως το να κινητοποιεί την ανίχνευση απειλών και την προετοιμασία, αλλά γίνεται δυσπροσαρμοστικό όταν είναι υπερβολικό ή παρατεταμένο.

• Αγχώδης Διαταραχή: Αιτίες, συμπτώματα και τρόποι αντιμετώπισης

  Η αγχώδης διαταραχή, ή αλλιώς Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή (ΓΑΔ), σύμφωνα με τον DSM-5, ορίζεται ως υπερβολικό, χρόνιο και δυσανάλογο άγχος για καθημερινά ζητήματα, που διαρκεί τουλάχιστον 6 μήνες. Χαρακτηρίζεται από αδυναμία ελέγχου της ανησυχίας, συχνά συνοδευόμενη από σωματικά συμπτώματα (ένταση, κόπωση, αϋπνία) και επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα Είναι φυσιολογικό να υπάρχει ανά διαστήματα ένα γενικότερο αίσθημα ανησυχίας και νευρικότητας, ειδικά αν το άτομο βιώνει μια στρεσογόνα περίοδο. Όμως, κατά τη Γενικευμένη Αγχώδη Διαταραχή, τα αισθήματα αυτά εμφανίζονται πιο συχνά και πιο έντονα, ακόμη και αν δεν υπάρχει κάποιος λόγος. Συνήθως, οδηγεί και σε σωματικά συμπτώματα, όπως υπερένταση, πονοκεφάλους ή σωματικούς πόνους, χωρίς την ύπαρξη κάποιας ασθένειας.

• Αντικοινωνική Διαταραχή Προσωπικότητας: Αίτια, Συμπτώματα και Επιπλοκές

  Η Αντικοινωνική Διαταραχή Προσωπικότητας είναι μια σοβαρή και χρόνια ψυχική κατάσταση που ανήκει στο Σύμπλεγμα Β (Cluster B) των διαταραχών προσωπικότητας του DSM-5, το οποίο χαρακτηρίζεται από δραματικές, συναισθηματικές ή ασταθείς συμπεριφορές. Το κύριο γνώρισμα της διαταραχής αυτής είναι ένα διάχυτο και μακροχρόνιο μοτίβο περιφρόνησης και παραβίασης των δικαιωμάτων των άλλων, το οποίο ξεκινά από την παιδική ή την πρώιμη εφηβική ηλικία και συνεχίζεται στην ενήλικη ζωή. Τα άτομα με τη διαταραχή αυτή συχνά ενεργούν παρορμητικά, αδυνατούν να συμμορφωθούν με τους κοινωνικούς και νομικούς κανόνες και, το κυριότερο, παρουσιάζουν μια βαθιά έλλειψη ενσυναίσθησης και μεταμέλειας για τις πράξεις τους. Στην καθημερινή γλώσσα, οι όροι "κοινωνιοπάθεια" ή "ψυχοπάθεια" χρησιμοποιούνται συχνά για να περιγράψουν αυτή την κατάσταση, αν και ιατρικά ο επίσημος όρος παραμένει αυτός της Αντικοινωνικής Διαταραχής Προσωπικότητας.

• Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας: Αίτια, συμπτώματα και ανιμετώπιση

  Η Αποφευκτική Διαταραχή Προσωπικότητας χαρακτηρίζεται από ένα διάχυτο πρότυπο κοινωνικής αναστολής, αισθημάτων ανεπάρκειας και υπερευαισθησίας στην αρνητική κριτική. Σύμφωνα με το DSM-5-TR, η διαταραχή ξεκινά από την πρώιμη ενήλικη ζωή και εκδηλώνεται σε ποικίλα πλαίσια. Το άτομο βιώνει μια έντονη εσωτερική σύγκρουση, καθώς επιθυμεί την κοινωνική σύνδεση και την οικειότητα, αλλά ο παραλυτικός φόβος της απόρριψης, της ταπείνωσης ή της κριτικής το οδηγεί σε συστηματική απομάκρυνση και απομόνωση.

• Αϋπνία: Αίτια, συμπτώματα και τρόποι αντιμετώπισης

  Η Διαταραχή Αϋπνίας, σύμφωνα με το DSM-5, χαρακτηρίζεται από μια επίμονη δυσαρέσκεια σχετικά με την ποσότητα ή την ποιότητα του ύπνου, η οποία συνδέεται με δυσκολία στην έναρξη, τη διατήρηση του ύπνου ή την πρόωρη αφύπνιση με αδυναμία επανόδου σε αυτόν. Για τη διάγνωση, απαιτείται τα συμπτώματα να εμφανίζονται τουλάχιστον τρεις νύχτες την εβδομάδα για διάστημα τουλάχιστον τριών μηνών, ενώ η δυσκολία στον ύπνο πρέπει να συμβαίνει παρά την ύπαρξη επαρκούς ευκαιρίας για ανάπαυση. Η αϋπνία προκαλεί σημαντική ενόχληση και δυσκολίες σε πολλές πτυχές της καθημερινότητας, όπως η κοινωνική, επαγγελματική, εκπαιδευτική ή ακαδημαϊκή λειτουργικότητα. Το άτομο με αϋπνία μπορεί να αισθάνεται έντονη κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας, μειωμένη ενέργεια, δυσκολία στη συγκέντρωση ή ευερεθιστότητα, ενώ συχνά αναπτύσσει προκαταβολικό άγχος σχετικά με την ποιότητα του ύπνου του. Η διαταραχή αυτή επηρεάζει συχνότερα τις γυναίκες από ό,τι τους άνδρες και, παρόλο που μπορεί να ξεκινήσει σε οποιαδήποτε φάση της ζωής, η πρώτη εμφάνιση των συμπτωμάτων παρατηρείται συνήθως κατά την πρώιμη ενηλικίωση.

• Διαταραχή Άγχους Αποχωρισμού

  Η Διαταραχή Άγχους Αποχωρισμού χαρακτηρίζεται από υπερβολικό φόβο ή άγχος σχετικά με τον αποχωρισμό από το σπίτι ή από πρόσωπα με τα οποία το άτομο είναι στενά συνδεδεμένο (πρόσωπα αναφοράς). Σύμφωνα με το DSM-5, η δυσφορία αυτή είναι αναπτυξιακά ακατάλληλη και επαρκώς επίμονη ώστε να προκαλεί έκπτωση στη λειτουργικότητα. Αν και παλαιότερα θεωρούνταν κυρίως παιδική διαταραχή, πλέον αναγνωρίζεται ότι μπορεί να εμφανιστεί και σε εφήβους ή ενήλικες.

Δ

• ΔΕΠΥ: Συμπτώματα, αίτια και διαχείριση στην καθημερινότητα

  Σύμφωνα με το DSM-5, η ΔΕΠΥ είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που χαρακτηρίζεται από ένα επίμονο πρότυπο απροσεξίας ή/και υπερκινητικότητας-παρορμητικότητας, το οποίο παρεμβαίνει στη λειτουργικότητα ή την ανάπτυξη του ατόμου. Για τη διάγνωση απαιτούνται τουλάχιστον 6 από 9 συμπτώματα (ή 5 για άτομα άνω των 17 ετών) σε μία ή και στις δύο κατηγορίες, με διάρκεια τουλάχιστον 6 μηνών. Τα συμπτώματα πρέπει να έχουν εμφανιστεί πριν από την ηλικία των 12 ετών και να εκδηλώνονται σε δύο ή περισσότερα περιβάλλοντα (π.χ. σπίτι και σχολείο/εργασία).

• Διαταραχή Προσαρμογής: Αίτια, Συμπτώματα και τρόποι Αντιμετώπισης

  Η Διαταραχή Προσαρμογής είναι μια κλινικά σημαντική συναισθηματική ή συμπεριφορική αντίδραση που αναπτύσσεται εντός τριών μηνών από την εμφάνιση ενός συγκεκριμένου, αναγνωρίσιμου στρεσογόνου γεγονότος ή μιας μεγάλης αλλαγής στη ζωή. Σύμφωνα με το διαγνωστικό εγχειρίδιο DSM-5, σε αντίθεσή με τη φυσιολογική θλίψη, το πένθος ή το μεταβατικό άγχος, η διαταραχή αυτή χαρακτηρίζεται από έντονη δυσφορία που είναι δυσανάλογη με τη σοβαρότητα του γεγονότος, επηρεάζοντας σοβαρά την καθημερινή λειτουργικότητα, την εργασία και τις σχέσεις του ατόμου. Συχνά αναφέρεται ανεπίσημα και ως "κατάθλιψη της κατάστασης" (situational depression) λόγω της άμεσης σύνδεσής της με το εξωτερικό ερέθισμα, και αν και πρόκειται για μια κατάσταση με προσωρινό χαρακτήρα (καθώς τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν εντός έξι μηνών από τον τερματισμό του στρεσογόνου παράγοντα) απαιτεί έγκαιρη υποστήριξη για την αποφυγή βαθύτερων ψυχικών επιπλοκών.

• Διπολική Διαταραχή: Συμπτώματα, αιτίες και θεραπεία

  Η διπολική διαταραχή είναι μια χρόνια ψυχική πάθηση που χαρακτηρίζεται από έντονες μεταβολές στη διάθεση, την ενέργεια και τη λειτουργικότητα του ατόμου. Οι ασθενείς βιώνουν συναισθηματικές διακυμάνσεις που κυμαίνονται από περιόδους ακραίας ευφορίας και έξαρσης (μανία ή υπομανία) έως περιόδους βαθιάς θλίψης και απώλειας ενδιαφέροντος. (κατάθλιψη), με ενδιάμεσα διαστήματα φυσιολογικής διάθεσης. Σύμφωνα με τα κλινικά κριτήρια του DSM-5-TR, η διαταραχή εμφανίζεται με τρεις κύριες μορφές: 1. Διπολική Διαταραχή Τύπου Ι: Χαρακτηρίζεται από τουλάχιστον ένα πλήρες μανιακό επεισόδιο. Είναι η πιο έντονη μορφή και συχνά απαιτεί νοσηλεία. 2. Διπολική Διαταραχή Τύπου ΙΙ: Περιλαμβάνει τουλάχιστον ένα υπομανιακό επεισόδιο (ηπιότερη έξαρση) και ένα μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο. 3. Κυκλοθυμική Διαταραχή: Μια ηπιότερη αλλά χρόνια μορφή (διάρκειας τουλάχιστον 2 ετών), με περιόδους υπομανιακών και καταθλιπτικών συμπτωμάτων που δεν πληρούν όμως τα πλήρη κριτήρια των επεισοδίων.

• Δυσθυμία (Εμμένουσα Καταθλιπτική Διαταραχή): Συμπτώματα, Επιπλοκές και Αντιμετώπιση

  Η Δυσθυμία, γνωστή πλέον στο DSM-5 ως Εμμένουσα Καταθλιπτική Διαταραχή, είναι μια χρόνια μορφή κατάθλιψης που χαρακτηρίζεται από συνεχή πτώση της διάθεσης. Αν και τα συμπτώματά της είναι συνήθως λιγότερο έντονα από αυτά της Μείζονος Καταθλιπτικής Διαταραχής, η μεγάλη διάρκειά τους (τουλάχιστον για δύο έτη στους ενήλικες) δημιουργεί ένα μόνιμο αίσθημα θλίψης, χαμηλής ενεργητικότητας και απαισιοδοξίας. Το άτομο συχνά αισθάνεται ότι η μελαγχολία είναι μέρος του χαρακτήρα του ("πάντα έτσι ήμουν"), γεγονός που καθυστερεί την αναζήτηση βοήθειας. Ωστόσο, η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη υποστήριξη μπορούν να αποκαταστήσουν τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής του.

Ε

• Επιλόχεια Κατάθλιψη: Συμπτώματα, Αίτια και τρόποι Αντιμετώπισης

  Η Επιλόχεια Κατάθλιψη είναι μια σοβαρή, κλινική διαταραχή της διάθεσης που επηρεάζει τις γυναίκες μετά τον τοκετό και αποτελεί την πιο συχνή ιατρική επιπλοκή της γέννας. Σύμφωνα με διεθνή επιδημιολογικά δεδομένα και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), η διαταραχή εμφανίζεται σε περίπου 13% με 15% των νέων μητέρων (περίπου 1 στις 7 γυναίκες) στις αναπτυγμένες χώρες, ενώ το ποσοστό μπορεί να αγγίξει ή και να ξεπεράσει το 20% σε περιβάλλοντα με αυξημένο κοινωνικοοικονομικό στρες. Βάσει του διαγνωστικού εγχειριδίου DSM-5, ταξινομείται ως Μείζων Καταθλιπτική Διαταραχή με έναρξη κατά το περιγεννητικό στάδιο (κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή εντός των πρώτων τεσσάρων εβδομάδων μετά τον τοκετό), αν και στην κλινική πράξη τα συμπτώματα μπορούν να αναπτυχθούν οποιαδήποτε στιγμή μέσα στον πρώτο χρόνο από τη γέννηση του παιδιού. Είναι εξαιρετικά σημαντικό να διαχωριστεί από το λεγόμενο "Baby Blues" (τη θλίψη των πρώτων ημερών), το οποίο επηρεάζει έως και το 80% των γυναικών, είναι ήπιο, οφείλεται αποκλειστικά στις απότομες ορμονικές αλλαγές και υποχωρεί αυτόματα μέσα σε δύο εβδομάδες χωρίς να εμποδίζει τη φροντίδα του βρέφους. Αντίθετα, η επιλόχεια κατάθλιψη χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη διάρκεια, έντονα και καθημερινά συμπτώματα, και απαιτεί εξειδικευμένη επαγγελματική παρέμβαση για την ασφάλεια και την ευημερία της μητέρας και του παιδιού.

Ι

• Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (OCD): Αιτίες, συμπτώματα και διαχείριση

  Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (Obsessive–compulsive disorder ) εν συντομία ΙΔΨ (OCD), ταξινομείται στο DSM-5 σε ξεχωριστή κατηγορία διαταραχών με τίτλο “Ιδεοψυχαναγκαστικές και Συναφείς Διαταραχές” και δεν εντάσσεται πλέον στις αγχώδεις διαταραχές, γεγονός που αντανακλά τις ιδιαίτερες κλινικές και νευροβιολογικές της διαστάσεις. Χαρακτηρίζεται από την παρουσία ιδεοληψιών, ψυχαναγκασμών ή και των δύο. Πρόκειται για καταστάσεις που είναι εξαιρετικά χρονοβόρες (συνήθως καταλαμβάνουν περισσότερο από μία ώρα ημερησίως) και προκαλούν κλινικά σημαντική δυσφορία ή σοβαρή έκπτωση στην κοινωνική, επαγγελματική και προσωπική λειτουργικότητα του ατόμου.

Κ

• Κατάθλιψη: Αιτίες, Συμπτώματα, Διάγνωση, Θεραπεία

  Η κατάθλιψη είναι μια ψυχική διαταραχή που προκαλεί ένα μόνιμο αίσθημα θλίψης, απελπισίας και έλλειψη ενδιαφέροντος ή ευχαρίστησης σε ενδιαφέροντα και δραστηριότητες που κάποτε ήταν ευχάριστες

• Κοινωνική Αγχώδης Διαταραχή: Αιτίες, Συμπτώματα και Αντιμετώπιση

  Η Κοινωνική Αγχώδης Διαταραχή (ΚΑΔ), παλαιότερα γνωστή ως κοινωνική φοβία, είναι μια έντονη και επίμονη φοβία ότι το άτομο θα κριθεί αρνητικά, θα ταπεινωθεί ή θα γελοιοποιηθεί σε κοινωνικές καταστάσεις ή καταστάσεις απόδοσης. Σύμφωνα με το DSM-5, δεν πρόκειται για απλή συστολή, αλλά για μια διαταραχή όπου ο φόβος είναι δυσανάλογος με την πραγματική απειλή, οδηγώντας το άτομο σε συστηματική αποφυγή κοινωνικών συναναστροφών, γεγονός που περιορίζει σημαντικά την επαγγελματική και προσωπική του εξέλιξη.

• Κρίσεις πανικού: Αιτίες, συμπτώματα, αντιμετώπιση και πρόληψη

  Σύμφωνα με το DSM-5, οι κρίσεις πανικού είναι αιφνίδια επεισόδια έντονου φόβου ή δυσφορίας που κορυφώνονται μέσα σε λίγα λεπτά, παρουσιάζοντας τουλάχιστον 4 από 13 σωματικά/γνωσιακά συμπτώματα (π.χ. ταχυκαρδία, δύσπνοια, ζάλη, φόβος θανάτου). Οι περισσότεροι άνθρωποι παθαίνουν μια ή δύο κρίσεις πανικού κατά τη διάρκεια της ζωής τους, ιδιαίτερα αν βιώνουν μια στρεσογόνα περίοδο. Όμως, αν οι κρίσεις γίνουν συχνές και συνοδεύονται από διαρκή φόβο για την εμφάνιση της επόμενης, μπορεί να αναπτυχθεί μια πάθηση που ονομάζεται Διαταραχή Πανικού. Παρά το γεγονός πως οι ίδιες οι κρίσεις πανικού δεν είναι επικίνδυνες για την ασφάλεια και τη ζωή ενός ατόμου, μπορούν να προκαλέσουν φόβο και να επηρεάσουν την ποιότητα ζωής του. Όμως, η αντιμετώπιση τους είναι αρκετά αποτελεσματική.

Μ

• Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (PTSD)

  Η Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (Post-traumatic stress disorder) είναι μια διαταραχή που σχετίζεται με το τραύμα και το στρες. Μπορεί να αναπτυχθεί μετά από έκθεση σε πραγματικό ή απειλούμενο θάνατο, σοβαρό τραυματισμό ή σεξουαλική βία. Σύμφωνα με το DSM-5, απαιτείται μια συγκεκριμένη ομάδα συμπτωμάτων που διαρκούν περισσότερο από έναν μήνα και προκαλούν κλινικά σημαντική δυσφορία ή έκπτωση της λειτουργικότητας. Η διαταραχή ορίζεται από την αναβίωση του τραύματος, την αποφυγή, τις αρνητικές μεταβολές στη γνωστική λειτουργία και τη διάθεση, καθώς και την υπερδιέγερση.

Ν

• Ναρκισσιστική Διαταραχή Προσωπικότητας: Συμπτώματα, αίτια και τρόποι αντιμετώπισης

  Η Ναρκισσιστική Διαταραχή Προσωπικότητας, σύμφωνα με τον DSM-5, χαρακτηρίζεται από ένα διάχυτο μοτίβο μεγαλομανίας, ανάγκη για θαυμασμό και έλλειψη ενσυναίσθησης. Για τη διάγνωση, απαιτούνται τουλάχιστον πέντε από τα κριτήρια, όπως αλαζονεία, εκμεταλλευτική συμπεριφορά ή αίσθηση ότι δικαιούνται ιδιαίτερη μεταχείριση, με έναρξη την πρώιμη ενηλικίωση. Η ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας προκαλεί διάφορες δυσκολίες σε πολλές πτυχές της καθημερινότητας, όπως οι σχέσεις, οι εργασία, οι σπουδές ή τα οικονομικά ζητήματα. Το άτομο με ναρκισσιστική διαταραχή μπορεί να αισθάνεται δυστυχία ή απογοήτευση όταν δεν λαμβάνει την ιδιαίτερη μεταχείριση και θαυμασμό που πιστεύει ότι αξίζει. Μπορεί να βρίσκει προβληματικές τις σχέσεις του, και τα άλλα άτομα μπορεί να δυσκολεύονται να είναι δίπλα του. Η διαταραχή αυτή επηρεάζει περισσότερο τους άντρες από ότι τις γυναίκες, και συνήθως πρωτοεμφανίζεται στην εφηβεία ή την αρχή της ενήλικης ζωής.

• Νευρική Ανορεξία: Αίτια, Συμπτώματα και Αντιμετώπιση

  Σύμφωνα με το DSM-5, η Νευρική Ανορεξία είναι μια σοβαρή διαταραχή πρόσληψης τροφής που χαρακτηρίζεται από τον επίμονο περιορισμό της ενεργειακής πρόσληψης, ο οποίος οδηγεί σε σημαντικά χαμηλό σωματικό βάρος σε σχέση με την ηλικία, το φύλο και τη σωματική υγεία. Το άτομο διακατέχεται από έναν έντονο φόβο για την αύξηση του βάρους, ο οποίος δεν υποχωρεί ακόμα και όταν το βάρος είναι επικίνδυνα χαμηλό. Η διαταραχή αυτή εμφανίζεται σε σημαντικά μεγαλύτερο βαθμό στις γυναίκες και τις νέες κοπέλες. Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι οι γυναίκες διαγιγνώσκονται έως και 10 φορές συχνότερα από τους άνδρες, με την έναρξη να τοποθετείται συνήθως στην περίοδο της εφηβείας, όταν η κοινωνική πίεση για την εικόνα σώματος και οι βιολογικές αλλαγές είναι στο αποκορύφωμά τους. Παρά το γεγονός ότι η Νευρική Ανορεξία έχει το υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας από όλες τις ψυχικές διαταραχές, η έγκαιρη και εξειδικευμένη θεραπευτική παρέμβαση μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη ανάκαμψη.

• Νευρική Βουλιμία: Αίτια, Συμπτώματα και Αντιμετώπιση

  Σύμφωνα με το DSM-5, η Νευρική Βουλιμία είναι μια σοβαρή διαταραχή πρόσληψης τροφής που χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας, τα οποία ακολουθούνται από ακατάλληλες αντισταθμιστικές συμπεριφορές με σκοπό την πρόληψη της αύξησης του βάρους. Το άτομο βιώνει μια αίσθηση απώλειας ελέγχου κατά τη διάρκεια του επεισοδίου, ενώ η αυτοαξιολόγησή του επηρεάζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από το σχήμα και το βάρος του σώματος. Η διαταραχή αυτή εμφανίζεται συνήθως στην εφηβεία ή την πρώιμη ενήλικη ζωή. Σε αντίθεση με τη νευρική ανορεξία, τα άτομα με βουλιμία διατηρούν συχνά ένα φυσιολογικό ή ελαφρώς αυξημένο βάρος, γεγονός που καθιστά τη διαταραχή “αόρατη” στους οικείους τους για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το αίσθημα ντροπής και οι ενοχές που συνοδεύουν τα επεισόδια οδηγούν συχνά σε μυστικοπάθεια. Παρά τον φαύλο κύκλο υπερφαγίας-εκκένωσης, η σωστή θεραπευτική προσέγγιση μπορεί να βοηθήσει το άτομο να αποκαταστήσει τη σχέση του με την τροφή και τον εαυτό του.

Ο

• Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας (BPD): Συμπτώματα και θεραπεία

  Η Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας (BPD) είναι μία από τις πιο σύνθετες και συχνά παρεξηγημένες διαταραχές. Ορίζεται στο DSM-5 ως ένα διάχυτο πρότυπο αστάθειας στις διαπροσωπικές σχέσεις, στην εικόνα εαυτού και στο συναίσθημα, καθώς και έντονης παρορμητικότητας, που ξεκινά από την πρώιμη ενήλικη ζωή. Εκδηλώνεται με την παρουσία τουλάχιστον πέντε από τα εννέα κριτήρια, τα οποία περιλαμβάνουν απεγνωσμένες προσπάθειες αποφυγής εγκατάλειψης, ασταθείς σχέσεις, διαταραχή ταυτότητας, παρορμητικότητα, επαναλαμβανόμενη αυτοκτονικότητα ή/και αυτοτραυματισμό, συναισθηματική αστάθεια, χρόνιο αίσθημα κενού, ακατάλληλο θυμό και παροδική παράνοια ή αποσύνδεση (dissociation).

Π

• Παρανοειδής Διαταραχή Προσωπικότητας: Αίτια, Συμπτώματα και Αντιμετώπιση

  Σύμφωνα με το DSM-5, η Παρανοειδής Διαταραχή Προσωπικότητας ανήκει στις διαταραχές προσωπικότητας του συμπλέγματος Α και χαρακτηρίζεται από ένα διάχυτο μοτίβο καχυποψίας και δυσπιστίας απέναντι στους άλλους, όπου τα κίνητρά τους ερμηνεύονται ως κακόβουλα. Το άτομο τείνει να πιστεύει ότι οι άλλοι το εκμεταλλεύονται, το βλάπτουν ή το εξαπατούν, ακόμη και χωρίς επαρκή στοιχεία. Η διαταραχή αυτή ξεκινά συνήθως από την πρώιμη ενήλικη ζωή και εμφανίζεται σε διάφορα πλαίσια της καθημερινότητας. Αν και τα άτομα με Παρανοειδή Διαταραχή Προσωπικότητας συχνά θεωρούν ότι οι αντιδράσεις τους είναι δικαιολογημένες, η συνεχής καχυποψία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις σχέσεις και τη λειτουργικότητά τους. Παρά το γεγονός ότι τα χαρακτηριστικά αυτά μπορεί να είναι σταθερά και έντονα, η κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Σ

• Σχιζοφρένεια: Αιτίες, συμπτώματα, διάγνωση και αντιμετώπιση

  Σύμφωνα με το DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition), η σχιζοφρένεια είναι μια σοβαρή ψυχική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από διαταραχές στη σκέψη, την αντίληψη, το συναίσθημα και τη συμπεριφορά. Το άτομο μπορεί να δυσκολεύεται να διακρίνει τι είναι πραγματικό και τι όχι, να εμφανίζει αποδιοργανωμένη σκέψη ή λόγο και να παρουσιάζει σημαντική έκπτωση στη λειτουργικότητά του. Για να τεθεί διάγνωση, απαιτείται η παρουσία τουλάχιστον 2 από τα βασικά συμπτώματα για σημαντικό χρονικό διάστημα (τουλάχιστον 1 μήνα), εκ των οποίων το ένα πρέπει να είναι ψευδαισθήσεις, παραληρητικές ιδέες ή αποδιοργανωμένος λόγος. Παράλληλα, η συνολική διάρκεια της διαταραχής πρέπει να είναι τουλάχιστον 6 μήνες. Η σχιζοφρένεια δεν είναι τόσο συχνή όσο άλλες ψυχικές διαταραχές, ωστόσο επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής του ατόμου. Παρά τη σοβαρότητά της, υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπευτικές προσεγγίσεις που βοηθούν στη διαχείριση των συμπτωμάτων.

• Σωματική Δυσμορφοφοβία: Συμπτώματα και Τρόποι Αντιμετώπισης

  Η Σωματική Δυσμορφική Διαταραχή, ή Σωματική Δυσμορφοφοβία ((Body Dysmorphic Disorder) είναι μια σοβαρή ψυχική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από την επίμονη και εξουθενωτική ενασχόληση του ατόμου με ένα ή περισσότερα υποτιθέμενα ελαττώματα στην εξωτερική του εμφάνιση. Σύμφωνα με το DSM-5, ταξινομείται πλέον στο φάσμα των Ιδεοψυχαναγκαστικών και Συναφών Διαταραχών. Το βασικό της γνώρισμα είναι ότι αυτό το "ελάττωμα" είτε είναι εντελώς ανύπαρκτο είτε φαίνεται ανεπαίσθητο στους γύρω ανθρώπους. Ωστόσο, για το ίδιο το άτομο η ατέλεια αυτή είναι απόλυτα πραγματική και του προκαλεί βαθιά ντροπή, άγχος και κοινωνική απομόνωση, οδηγώντας το συχνά σε επαναλαμβανόμενες, ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές (όπως ο συνεχής έλεγχος στον καθρέφτη) στην προσπάθειά του να κρύψει ή να διορθώσει αυτό που βλέπει.

Υ

• Διαταραχή Επεισοδιακής Υπερφαγίας: Αίτια, Συμπτώματα και Αντιμετώπιση

  Σύμφωνα με το DSM-5, η Διαταραχή Επεισοδιακής Υπερφαγίας χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων τροφής σε σύντομο χρονικό διάστημα, συνοδευόμενα από μια έντονη αίσθηση απώλειας ελέγχου. Σε αντίθεση με τη νευρική βουλιμία, το άτομο με επεισοδιακή υπερφαγία δεν χρησιμοποιεί ακατάλληλες αντισταθμιστικές μεθόδους (όπως εμετό ή καθαρτικά) μετά το επεισόδιο. Η διαταραχή αυτή συχνά συνοδεύεται από βαθιά αισθήματα ντροπής, ενοχής και δυσφορίας. Παρόλο που συχνά συνδέεται με το αυξημένο σωματικό βάρος ή την παχυσαρκία, μπορεί να εμφανιστεί σε άτομα οποιουδήποτε βάρους. Η διαγνωστική αναγνώριση της διαταραχής επεισοδιακής υπερφαγίας (BED) ως αυτόνομης διαταραχής στο DSM-5 ήταν κρίσιμη για την παροχή εξειδικευμένης βοήθειας σε εκατομμύρια ανθρώπους. Η κατάλληλη θεραπευτική υποστήριξη εστιάζει όχι μόνο στη διατροφική συμπεριφορά, αλλά και στη συναισθηματική ρύθμιση που κρύβεται πίσω από την ανάγκη για υπερβολική κατανάλωση τροφής.

Ψ

• Ψυχοσωματική Διαταραχή (Σωματόμορφη Διαταραχή): Αίτια και αντιμετώπιση

  Η ψυχοσωματική διαταραχή αναφέρεται σε σωματικές καταστάσεις ή συμπτώματα που επηρεάζονται σημαντικά ή επιδεινώνονται από ψυχολογικό στρες, συναισθηματική δυσφορία ή ασυνείδητους ψυχικούς παράγοντες. Δεν οφείλονται αποκλειστικά σε κάποια οργανική παθολογία, τονίζοντας την αλληλεπίδραση νου και σώματος, όπου οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες συμβάλλουν σε φυσιολογικές αλλαγές.